Những thay đổi của cơ thể mẹ sau sinh diễn ra mạnh mẽ và toàn diện, là quá trình sinh lý tự nhiên nhằm giúp cơ thể người mẹ dần phục hồi sau thai kỳ và cuộc sinh. Việc hiểu rõ các thay đổi này giúp mẹ chủ động chăm sóc bản thân đúng cách, phòng ngừa biến chứng và sớm lấy lại sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.Hãy cùng Ngọc Thảo Mom Baby Care tham khảo bài viết dưới đây nhé!
Những thay đổi của cơ thể mẹ sau sinh về nội tiết và sinh lý
Sau sinh, cơ thể mẹ bước vào giai đoạn điều chỉnh nội tiết sâu sắc để thích nghi với vai trò mới.
Sự thay đổi hormone sau sinh
Sau khi em bé chào đời, nồng độ estrogen và progesterone giảm đột ngột, trong khi prolactin tăng cao để kích thích tiết sữa. Sự thay đổi hormone này có thể gây:
- Mệt mỏi, dễ xúc động
- Rối loạn giấc ngủ
- Thay đổi tâm trạng thất thường
Đây là phản ứng sinh lý bình thường và sẽ ổn định dần theo thời gian.
Co hồi tử cung sau sinh
- Tử cung bắt đầu co lại ngay sau sinh để trở về kích thước ban đầu.
- Quá trình này thường kéo dài khoảng 4–6 tuần và có thể gây đau bụng dưới nhẹ, đặc biệt khi cho con bú do hormone oxytocin tiết ra.
Sản dịch sau sinh
- Sản dịch là hiện tượng chảy dịch từ âm đạo, bao gồm máu, mô niêm mạc và dịch tử cung.
- Sản dịch sẽ thay đổi màu sắc theo thời gian và giảm dần nếu quá trình hồi phục diễn ra bình thường.
Tham khảo thêm: Khóa học chăm sóc mẹ và bé sau sinh
Những thay đổi của cơ thể mẹ sau sinh về thể chất
Ngoài thay đổi nội tiết, cơ thể mẹ còn trải qua nhiều biến đổi về thể trạng và cấu trúc.
Thay đổi vóc dáng và cân nặng
Sau sinh, mẹ có thể:
- Giảm cân nhanh do mất nước, máu và thai nhi
- Vẫn còn vòng bụng lớn do tử cung chưa co hồi hoàn toàn
- Da bụng chùng nhão, xuất hiện rạn da
Những thay đổi này cần thời gian để cải thiện, không nên quá lo lắng.
Đau nhức cơ thể sau sinh
Mẹ thường gặp tình trạng:
- Đau lưng, đau khớp háng
- Mỏi vai gáy do tư thế bế con, cho con bú
- Đau vùng tầng sinh môn hoặc vết mổ (nếu sinh mổ)
Việc nghỉ ngơi hợp lý và vận động nhẹ nhàng giúp cải thiện đáng kể tình trạng này.
Thay đổi ở tuyến vú
- Ngực căng tức, tiết sữa non và sữa trưởng thành là biểu hiện sinh lý bình thường.
- Nếu không được chăm sóc đúng cách, mẹ có thể gặp tình trạng tắc tia sữa hoặc viêm tuyến vú.
Tham khảo thêm: Dịch vụ tắm bé tại nhà
Những thay đổi của cơ thể mẹ sau sinh về tâm lý
Thay đổi tâm lý sau sinh là vấn đề phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ.
Dễ xúc động và nhạy cảm hơn
Do ảnh hưởng hormone và áp lực chăm con, mẹ sau sinh dễ:
- Khóc không rõ lý do
- Cảm thấy lo lắng, căng thẳng
- Tự trách bản thân
Đây là trạng thái “baby blues” thường gặp trong những tuần đầu sau sinh.
Áp lực vai trò làm mẹ
Sự thay đổi vai trò trong gia đình khiến mẹ có thể cảm thấy:
- Thiếu tự tin trong chăm sóc con
- Mệt mỏi vì thiếu ngủ kéo dài
- Cảm giác cô đơn nếu thiếu sự hỗ trợ
Việc chia sẻ và nhận được hỗ trợ tinh thần là yếu tố rất quan trọng.
Nguy cơ trầm cảm sau sinh
- Nếu các biểu hiện tiêu cực kéo dài trên 2 tuần và ngày càng nặn.
- Mẹ cần được thăm khám và hỗ trợ chuyên môn để phòng ngừa trầm cảm sau sinh.
Tham khảo thêm: Dịch vụ thông tắc tia sữa cho mẹ sau sinh
Cách thích nghi và chăm sóc cơ thể mẹ sau sinh hiệu quả
Hiểu rõ những thay đổi của cơ thể mẹ sau sinh giúp mẹ chăm sóc bản thân đúng cách hơn.
Nghỉ ngơi và phục hồi hợp lý
Mẹ nên:
- Ngủ đủ giấc khi có thể
- Tránh làm việc nặng sớm
- Lắng nghe giới hạn của cơ thể
Dinh dưỡng và bù nước đầy đủ
Chế độ ăn sau sinh cần:
- Đầy đủ năng lượng
- Cân bằng các nhóm chất
- Uống đủ nước để hỗ trợ tiết sữa
Theo dõi và khám hậu sản đúng lịch
Khám hậu sản giúp:
- Đánh giá quá trình hồi phục
- Phát hiện sớm bất thường
- Tư vấn chăm sóc sức khỏe lâu dài
Xem tiếp: Chăm sóc sức khỏe mẹ sau sinh đúng cách.
.jpg)
