Dinh dưỡng cho mẹ sinh mổ là yếu tố then chốt quyết định tốc độ hồi phục vết mổ, chất lượng sữa mẹ và sức khỏe thể chất – tinh thần sau sinh. Khác với sinh thường, cơ thể mẹ sinh mổ phải cùng lúc phục hồi sau phẫu thuật, bù máu, ổn định nội tiết và nuôi con bằng sữa mẹ, do đó chế độ ăn cần được xây dựng khoa học, có lộ trình và cá nhân hóa theo thể trạng. Hãy cùng Ngọc Thảo Mom Baby Care tham khảo bài viết dưới đây nhé!
Vì sao dinh dưỡng cho mẹ sinh mổ cần được chú trọng đặc biệt?
Sinh mổ là một can thiệp ngoại khoa lớn, ảnh hưởng sâu đến cơ thể mẹ.
Cơ thể mẹ sinh mổ chịu tổn thương kép
Sau sinh mổ, mẹ phải đối mặt với:
- Vết mổ thành bụng và tử cung
- Mất máu nhiều hơn sinh thường
- Đau sau mổ, hạn chế vận động
Dinh dưỡng không phù hợp sẽ làm chậm lành vết mổ và kéo dài thời gian hồi phục.
Nguy cơ rối loạn tiêu hóa cao hơn
Do tác động của gây mê, kháng sinh và nằm lâu, mẹ sinh mổ dễ gặp:
- Chướng bụng, đầy hơi
- Táo bón
- Ăn kém
Chế độ ăn cần hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trở lại nhẹ nhàng.
Nhu cầu dinh dưỡng tăng cao để nuôi con
Dù sinh thường hay sinh mổ, mẹ vẫn cần đủ dưỡng chất để:
- Tạo sữa mẹ
- Phục hồi nội tiết
- Duy trì năng lượng chăm sóc bé
Tham khảo thêm: Dịch vụ thông tắc tia sữa cho mẹ sinh mổ
Nguyên tắc xây dựng dinh dưỡng cho mẹ sinh mổ
Dinh dưỡng sau sinh mổ không chỉ là “ăn cho khỏe” mà là ăn đúng.
Ăn theo lộ trình – không nóng vội
Theo hướng dẫn hậu sản, mẹ sinh mổ cần:
- Ăn lỏng – mềm trong những ngày đầu
- Tăng dần độ đặc của thức ăn
- Tránh ăn quá sớm các món khó tiêu
Điều này giúp ruột hoạt động lại an toàn.
Ưu tiên phục hồi trước, giảm cân sau
Việc ép cân sớm có thể gây:
- Thiếu năng lượng
- Ít sữa
- Suy nhược kéo dài
Trong 6–8 tuần đầu, dinh dưỡng cho mẹ sinh mổ nên ưu tiên hồi phục hoàn toàn.
Cân bằng – không kiêng khem cực đoan
- Kiêng thịt, kiêng cá, kiêng chất béo là sai lầm phổ biến, làm chậm lành vết mổ và giảm chất lượng sữa.
.jpg)
Tham khảo thêm: Dịch vụ chăm sóc mẹ sau sinh mổ tại nhà
Các nhóm dưỡng chất quan trọng cho mẹ sinh mổ
Một chế độ ăn đầy đủ cần đảm bảo cả đại dưỡng chất và vi chất.
Chất đạm – yếu tố quyết định lành vết mổ
Đạm giúp:
- Tái tạo mô
- Làm liền vết thương
- Tăng sức đề kháng
Nên ưu tiên đạm dễ tiêu như: thịt nạc, cá, trứng, đậu phụ.
Chất béo tốt – hỗ trợ nội tiết và tạo sữa
Chất béo lành mạnh giúp:
- Tổng hợp hormone
- Tăng năng lượng
- Làm sữa mẹ giàu dưỡng chất
Nên dùng dầu thực vật, quả bơ, các loại hạt, cá béo.
Tinh bột và rau xanh – phòng táo bón sau mổ
Tinh bột lành mạnh và rau xanh giúp:
- Cung cấp năng lượng ổn định
- Kích thích nhu động ruột
- Giảm táo bón – vấn đề thường gặp ở mẹ sinh mổ
Tham khảo thêm: Dịch vụ tắm bé tại nhà TPHCM
Dinh dưỡng cho mẹ sinh mổ theo từng giai đoạn
Ăn đúng theo từng mốc thời gian giúp hồi phục nhanh và an toàn.
24–48 giờ đầu sau sinh mổ
Giai đoạn này nên:
- Ăn lỏng, dễ tiêu
- Uống nước ấm từng ngụm
- Tránh sữa đặc, đồ ngọt nhiều
Mục tiêu là giúp ruột hoạt động lại.
3–7 ngày sau sinh mổ
Mẹ có thể:
- Bắt đầu ăn cháo đặc, cơm mềm
- Tăng dần lượng đạm
- Bổ sung rau củ nấu chín kỹ
Sau 2–6 tuần hậu sản
Đây là giai đoạn ổn định dinh dưỡng lâu dài:
- Ăn đa dạng thực phẩm
- Duy trì đủ năng lượng cho tạo sữa
- Kết hợp vận động phục hồi nhẹ
Tham khảo thêm: Khóa học chăm sóc mẹ và bé sau sinh
Những thực phẩm mẹ sinh mổ nên hạn chế
Không phải thực phẩm nào cũng phù hợp trong giai đoạn này.
Thực phẩm khó tiêu, gây đầy hơi
- Các món chiên rán, nhiều dầu mỡ, đồ cay nóng dễ làm mẹ khó chịu và chậm hồi phục.
Đồ uống kích thích
Rượu bia, cà phê, nước ngọt có gas có thể ảnh hưởng đến:
- Quá trình lành vết mổ
- Chất lượng sữa mẹ
Thực phẩm truyền miệng thiếu cơ sở
- Một số món được truyền tai “lợi sữa – mau lành” nhưng không phù hợp với thể trạng mẹ sinh mổ, cần thận trọng khi sử dụng.
Tham khảo thêm: Dịch vụ vỗ rung long đờm cho bé
Kết hợp dinh dưỡng và chăm sóc để mẹ sinh mổ phục hồi tốt
Dinh dưỡng phát huy hiệu quả tốt nhất khi đi cùng chăm sóc đúng cách.
Nghỉ ngơi và kiểm soát stress
- Stress làm chậm hồi phục và ảnh hưởng đến sữa mẹ, dù dinh dưỡng có đầy đủ.
Uống đủ nước mỗi ngày
Nước giúp:
- Tạo sữa
- Hỗ trợ tuần hoàn
- Giảm táo bón
Theo dõi phản ứng của cơ thể
- Mỗi mẹ có khả năng hấp thu khác nhau, cần điều chỉnh thực đơn linh hoạt thay vì áp dụng cứng nhắc.
Xem tiếp: Thực đơn mẫu cho mẹ sinh mổ theo từng tuần hậu sản
.jpg)
.jpg)
