Tắm cho bé sơ sinh đúng cách

Tắm cho bé sơ sinh đúng cách cần chuẩn bị gì?

Chuẩn bị nước tắm phù hợp

• Nước tắm cho bé cần ấm vừa phải. Mẹ nên kiểm tra bằng khuỷu tay hoặc cổ tay trước khi cho bé tiếp xúc.
• Nước không nên quá nóng. Da bé sơ sinh rất mỏng và dễ bị kích ứng.
• Mẹ chỉ cần dùng lượng nước vừa đủ. Không nên đổ nước quá sâu trong chậu tắm.
• Phòng tắm cũng cần kín gió. Điều này giúp bé không bị lạnh sau khi cởi quần áo.

Chuẩn bị đồ dùng trước khi tắm

• Mẹ nên chuẩn bị khăn tắm, khăn sữa, quần áo sạch, tã mới và bông gạc nếu cần. Tất cả nên đặt trong tầm tay.
• Nếu bé chưa rụng rốn, mẹ cần chuẩn bị dụng cụ chăm sóc rốn theo hướng dẫn y tế. Không nên dùng mẹo dân gian để bôi lên rốn.
• Mẹ cũng có thể chuẩn bị chậu nhỏ để rửa mặt riêng cho bé. Vùng mặt nên được lau bằng khăn sạch và nước ấm.
• Khi đã bắt đầu tắm, mẹ không nên đi lấy thêm đồ. Nếu thiếu đồ, hãy bế bé theo cùng hoặc nhờ người khác hỗ trợ.

Chọn thời điểm tắm thích hợp

• Mẹ nên tắm cho bé khi bé tỉnh táo và không quá đói. Nếu bé quá đói, bé dễ quấy khóc.
• Cũng không nên tắm ngay sau khi bé bú no. Bé có thể bị nôn trớ hoặc khó chịu.
• Thời điểm lý tưởng là khi bé đang thoải mái. Mẹ có thể chọn khung giờ cố định để tạo thói quen.

Cách tắm cho bé sơ sinh đúng cách theo từng bước

Lau mặt và đầu cho bé trước

• Mẹ nên bắt đầu bằng việc lau mặt cho bé. Dùng khăn mềm thấm nước ấm và lau nhẹ từ mắt, má đến quanh miệng.
• Mỗi bên mắt nên lau bằng một góc khăn sạch. Lau từ khóe mắt ra ngoài.
• Sau đó, mẹ lau vùng tai ngoài và sau tai. Không nên đưa tăm bông sâu vào tai bé.
• Nếu cần gội đầu, mẹ dùng một lượng nước rất nhỏ. Sau đó lau khô đầu bé ngay để tránh mất nhiệt.

Tắm thân người cho bé nhẹ nhàng

• Mẹ cởi quần áo bé từ từ. Một tay luôn đỡ đầu và cổ của bé.
• Đặt bé nhẹ nhàng vào chậu hoặc giữ bé trên khăn mềm nếu tắm lau. Mẹ nên nói chuyện với bé để bé cảm thấy an toàn.
• Lau cổ, nách, tay, ngực, bụng và lưng cho bé. Các vùng nếp gấp cần được làm sạch kỹ nhưng không chà mạnh.
• Ngọc Thảo Mom Baby Care khuyến nghị chỉ dùng nước sạch cho trẻ sơ sinh. Có thể bắt đầu dùng sản phẩm tắm không mùi từ khoảng 4 đến 6 tuần, nhưng chỉ nên dùng rất ít để tránh ảnh hưởng da bé.

Vệ sinh vùng mặc tã sau cùng

• Vùng mặc tã nên được vệ sinh sau cùng. Đây là khu vực dễ bẩn hơn các vùng khác.
• Với bé gái, mẹ lau từ trước ra sau. Cách này giúp giảm nguy cơ đưa vi khuẩn vào vùng kín.
• Với bé trai, mẹ lau nhẹ nhàng bên ngoài bộ phận sinh dục. Không nên kéo bao quy đầu của bé.
• Sau khi tắm, mẹ lau khô kỹ các nếp gấp. Đặc biệt là cổ, nách, bẹn và sau tai.

Tắm cho bé sơ sinh khi chưa rụng rốn

Ưu tiên tắm lau cho bé

• Trong giai đoạn chưa rụng rốn, mẹ nên ưu tiên tắm lau.
• Nên tắm bằng khăn ẩm cho đến khi cuống rốn rụng, thường sau khoảng 1 đến 2 tuần.
• Tắm lau giúp hạn chế làm ướt rốn. Mẹ có thể lau từng vùng trên cơ thể bé.
• Khi lau xong vùng nào, mẹ nên che khăn cho vùng đó. Cách này giúp bé không bị lạnh.
• Mẹ cần thao tác nhanh nhưng nhẹ nhàng. Không nên kéo dài thời gian tắm quá lâu.

Giữ cuống rốn sạch và khô

• Cuống rốn cần được giữ sạch và khô cho đến khi tự rụng.
• Dây rốn thường khô và rụng sau khoảng 10 ngày, và cần giữ vùng này sạch, khô.
• Mẹ không nên bôi thuốc, lá cây hoặc dầu lên rốn nếu chưa có chỉ định.
• Những cách này có thể tăng nguy cơ kích ứng hoặc nhiễm trùng.
• Nếu rốn bị ướt, mẹ dùng gạc sạch thấm khô nhẹ nhàng. Không chà xát mạnh vào cuống rốn.
• Tã nên được mặc sao cho không cọ vào rốn. Vùng rốn cần được thông thoáng.

Theo dõi dấu hiệu bất thường ở rốn

• Mẹ cần quan sát rốn mỗi ngày. Nếu rốn đỏ lan ra da bụng, chảy mủ, mùi hôi hoặc chảy máu nhiều, cần đưa bé đi khám.
• Bé sốt hoặc bú kém cũng là dấu hiệu cần chú ý. Trẻ sơ sinh cần được kiểm tra sớm khi có biểu hiện bất thường.
• Không nên tự xử lý rốn nhiễm trùng tại nhà. Việc dùng sai sản phẩm có thể làm tình trạng nặng hơn.
• Rốn rụng sớm hay muộn có thể khác nhau ở từng bé. Nếu mẹ lo lắng, hãy hỏi nhân viên y tế.

Những lưu ý an toàn khi tắm cho bé sơ sinh

Không bao giờ để bé một mình

• Mẹ tuyệt đối không để bé một mình trong chậu tắm. Dù chỉ vài giây cũng có thể nguy hiểm.
• Nếu chuông cửa hoặc điện thoại reo, mẹ nên bỏ qua. Hoặc mẹ cần bế bé theo cùng.
• Một tay mẹ luôn đỡ đầu, cổ và vai bé. Tay còn lại dùng để lau người cho bé.
• Chậu tắm nên đặt ở nơi chắc chắn. Không đặt chậu trên bề mặt dễ trượt hoặc quá cao.

Giữ bé không bị lạnh

• Trẻ sơ sinh dễ mất nhiệt nhanh. Vì vậy, phòng tắm cần ấm và tránh gió lùa.
• Mẹ nên cởi quần áo bé ngay trước khi tắm. Không nên để bé nằm trần quá lâu.
• Sau khi tắm, mẹ dùng khăn mềm quấn bé ngay. Lau khô đầu và các nếp gấp trước khi mặc đồ.
• Nếu bé run, tím tái hoặc khóc dữ dội, mẹ nên dừng tắm. Sau đó lau khô và ủ ấm cho bé.

Tránh dùng sản phẩm có mùi mạnh

• Da trẻ sơ sinh rất nhạy cảm. Mẹ nên hạn chế sữa tắm, dầu gội hoặc kem dưỡng có hương liệu mạnh.
• Nếu cần dùng sản phẩm, nên chọn loại dịu nhẹ, không mùi và phù hợp cho trẻ sơ sinh. Không nên dùng xà phòng người lớn cho bé.
• Dùng quá nhiều sản phẩm có thể làm khô da bé. Bé có thể bị mẩn đỏ hoặc kích ứng.
• Khi thấy da bé nổi ban, khô nứt hoặc bong nhiều, mẹ nên giảm sản phẩm tắm. Nếu không cải thiện, hãy đưa bé đi khám.

Tắm cho bé sơ sinh đúng cách giúp bé dễ chịu hơn

Tạo thói quen tắm nhẹ nhàng

• Mẹ nên giữ không khí tắm yên tĩnh. Giọng nói nhẹ nhàng của mẹ giúp bé cảm thấy an toàn.
• Có thể tắm cho bé vào một khung giờ quen thuộc. Điều này giúp bé dễ hình thành nếp sinh hoạt.
• Không nên tắm khi bé quá buồn ngủ. Bé sẽ dễ cáu gắt và không hợp tác.
• Sau vài lần, bé có thể quen dần với việc tắm. Mẹ cũng sẽ tự tin hơn khi thao tác.

Massage nhẹ sau khi tắm

• Sau khi lau khô, mẹ có thể massage nhẹ cho bé. Tuy nhiên, tay mẹ cần sạch và ấm.
• Massage giúp bé thư giãn hơn. Bé có thể ngủ ngon hơn sau khi được chăm sóc nhẹ nhàng.
• Mẹ không nên dùng lực mạnh. Các khớp và cơ của bé còn rất mềm.
• Nếu da bé đang kích ứng, mẹ nên hạn chế dầu massage. Hãy hỏi nhân viên y tế nếu bé có bệnh da liễu.

Cho bé bú sau khi tắm nếu bé đói

• Sau khi tắm, một số bé sẽ thấy dễ chịu và muốn bú. Mẹ có thể cho bé bú khi bé có dấu hiệu đói.
• Nếu mẹ đang gặp tình trạng sữa xuống kém, căng tức ngực hoặc tắc tia, bé có thể bú không hiệu quả.
• Khi đó, mẹ nên xử lý sớm để duy trì nguồn sữa ổn định.
• Mẹ có thể tham khảo dịch vụ thông tắc tia sữa khi có dấu hiệu đau tức, nổi cục hoặc sữa ra ít.
• Việc hỗ trợ đúng lúc giúp mẹ cho bé bú thuận lợi hơn.
• Cữ bú sau tắm cũng giúp bé ấm lòng và dễ ngủ. Mẹ nên chọn tư thế bú thoải mái cho cả hai.

Sai lầm thường gặp khi tắm cho bé sơ sinh

Tắm quá lâu hoặc quá thường xuyên

• Tắm quá lâu khiến bé dễ lạnh. Tắm quá thường xuyên có thể làm da bé khô hơn.
• Trẻ sơ sinh không hoạt động nhiều như trẻ lớn. Bé không cần tắm mỗi ngày nếu vùng tã được vệ sinh sạch.
• Mẹ có thể lau người cho bé vào những ngày không tắm. Chú ý các vùng cổ, nách, bẹn và sau tai.
• Nếu bé đổ mồ hôi nhiều hoặc trớ sữa, mẹ có thể lau sạch ngay. Không cần chờ đến giờ tắm.

Dùng nước lá hoặc mẹo dân gian tùy tiện

• Một số gia đình dùng nước lá để tắm cho bé. Tuy nhiên, không phải loại lá nào cũng an toàn.
• Da bé có thể bị kích ứng, nổi mẩn hoặc nhiễm khuẩn nếu nước tắm không sạch. Mẹ cần rất thận trọng.
• Không nên dùng mẹo dân gian khi bé có vấn đề da liễu. Việc này có thể khiến tình trạng khó kiểm soát hơn.
• Nếu bé bị rôm sảy, hăm hoặc mẩn đỏ, mẹ nên hỏi bác sĩ. Chăm sóc đúng giúp da bé phục hồi tốt hơn.

Không lau khô kỹ sau khi tắm

• Sau khi tắm, nếu mẹ không lau khô kỹ, bé dễ bị hăm. Các nếp gấp là nơi dễ giữ ẩm.
• Mẹ cần lau kỹ cổ, nách, bẹn, kẽ tay và kẽ chân. Sau tai cũng là vùng dễ bị bỏ quên.
• Không nên chà xát mạnh. Chỉ cần thấm nhẹ bằng khăn mềm.
• Sau khi bé khô hoàn toàn, mẹ mới mặc tã và quần áo. Quần áo nên mềm, sạch và thoáng.

Khi nào mẹ nên nhờ hỗ trợ khi tắm bé sơ sinh?

Mẹ sinh mổ hoặc sức khỏe còn yếu

• Sau sinh mổ, mẹ có thể đau vết mổ và khó cúi người. Việc tắm bé lúc này có thể khiến mẹ mệt hơn.
• Mẹ nên nhờ người thân hỗ trợ trong những ngày đầu. Không nên cố gắng khi cơ thể chưa hồi phục.
• Nếu mẹ chóng mặt, đau nhiều hoặc kiệt sức, cần nghỉ ngơi. An toàn của mẹ cũng rất quan trọng.
• Khi mẹ khỏe hơn, mẹ có thể tập tắm bé từng bước. Nên bắt đầu dưới sự hướng dẫn của người có kinh nghiệm.

Bé sinh non hoặc có vấn đề sức khỏe

• Bé sinh non cần chăm sóc cẩn thận hơn. Mẹ nên hỏi bác sĩ về cách tắm phù hợp.
• Nếu bé có bệnh da liễu, vết thương hoặc đang điều trị, không nên tự ý tắm như bình thường. Cần tuân thủ hướng dẫn y tế.
• Bé nhẹ cân cũng dễ bị lạnh hơn. Mẹ cần đặc biệt chú ý nhiệt độ phòng và thời gian tắm.
• Khi bé có biểu hiện bất thường sau tắm, mẹ nên đưa bé đi kiểm tra. Không nên chủ quan với trẻ sơ sinh.

Gia đình cần người hướng dẫn chăm bé

Kết luận