Sữa mẹ khi mẹ bị sốt có nên cho bé bú không?

Sữa mẹ khi mẹ bị sốt có ảnh hưởng đến bé không?

Sữa mẹ không tự nhiên bị hỏng khi mẹ sốt

• Nhiều mẹ lo rằng khi cơ thể sốt, sữa sẽ nóng, chua hoặc mất chất. Thực tế, sữa mẹ không tự nhiên bị hỏng chỉ vì mẹ bị sốt.
• Cơ thể mẹ vẫn tạo sữa theo cơ chế sinh học bình thường. Chất lượng sữa có thể bị ảnh hưởng nếu mẹ mất nước, ăn uống kém hoặc quá mệt.
• Vì vậy, mẹ cần nghỉ ngơi và uống đủ nước. Đây là cách đơn giản giúp duy trì nguồn sữa ổn định.
• Nếu mẹ sốt cao kéo dài, mẹ nên đi khám. Không nên tự dùng thuốc khi đang cho con bú.

Bé vẫn nhận được kháng thể từ sữa mẹ

• Khi mẹ bị bệnh thông thường, cơ thể sẽ tạo kháng thể để chống lại tác nhân gây bệnh. Một phần kháng thể này có thể truyền qua sữa mẹ.
• Điều này giúp hỗ trợ hệ miễn dịch của bé. UNICEF cũng khuyến nghị duy trì bú mẹ khi trẻ hoặc mẹ gặp bệnh thông thường, vì sữa mẹ cung cấp kháng thể và hỗ trợ miễn dịch cho trẻ.
• Mẹ vẫn cần phòng lây nhiễm qua đường hô hấp. Mẹ nên rửa tay, đeo khẩu trang khi ho sốt và vệ sinh vùng ngực sạch sẽ.
• Nếu mẹ quá mệt, có thể vắt sữa ra bình sạch. Người thân khỏe mạnh có thể hỗ trợ cho bé bú.

Không nên tự ý cai sữa khi mẹ bị sốt

• Sốt không phải lúc nào cũng là lý do phải cai sữa. Việc ngừng bú đột ngột có thể khiến mẹ căng sữa, đau ngực và tăng nguy cơ tắc tia sữa.
• Bé cũng có thể quấy khóc vì mất thói quen bú mẹ. Điều này khiến cả mẹ và bé thêm căng thẳng.
• Nếu mẹ vẫn đủ sức, hãy tiếp tục cho bé bú theo nhu cầu. Nếu mẹ mệt, có thể rút ngắn cữ bú hoặc nhờ người thân hỗ trợ.
• Trường hợp bác sĩ yêu cầu tạm ngừng bú, mẹ nên hỏi cách vắt sữa duy trì nguồn sữa. Điều này giúp mẹ dễ cho bé bú lại sau khi khỏe hơn.

Nguyên nhân khiến mẹ bị sốt khi đang cho con bú

Mẹ bị cảm lạnh hoặc cúm nhẹ

• Cảm lạnh, cúm nhẹ là nguyên nhân phổ biến khiến mẹ sốt. Mẹ có thể kèm đau họng, sổ mũi, ho, đau đầu hoặc mệt mỏi.
• Trong trường hợp này, mẹ thường vẫn có thể cho bé bú. Mẹ nên chú ý vệ sinh tay trước khi bế bé và trước khi cho bú.
• Khi ho hoặc hắt hơi, mẹ nên che miệng đúng cách. Mẹ cũng nên đeo khẩu trang để giảm nguy cơ lây qua giọt bắn.
• Mẹ cần uống đủ nước và nghỉ ngơi nhiều hơn. Nếu sốt cao hoặc khó thở, mẹ cần đi khám sớm.

Mẹ bị tắc tia sữa hoặc viêm tuyến vú

• Tắc tia sữa và viêm tuyến vú có thể khiến mẹ sốt, đau nhức và mệt như cúm. Ngực có thể căng, nóng, đỏ hoặc nổi cục cứng.
• Trong nhiều trường hợp viêm tuyến vú, mẹ vẫn được khuyến khích tiếp tục cho con bú. NHS cho biết tiếp tục cho bú có thể giúp tình trạng tắc nghẽn không nặng hơn, và ngay cả khi có nhiễm trùng, việc bú mẹ thường không gây hại cho bé.
• Nếu mẹ đau tức ngực, sữa ra ít hoặc nghi tắc tia, mẹ nên xử lý sớm. Mẹ có thể tham khảo dịch vụ thông tắc tia sữa để được hỗ trợ cải thiện dòng sữa và giảm nguy cơ viêm tuyến vú.
• Khi mẹ sốt trên 24 giờ, đau tăng hoặc có mủ, cần đi khám. Mẹ có thể cần điều trị y tế phù hợp.

Mẹ bị nhiễm trùng sau sinh

• Một số trường hợp sốt có thể liên quan đến nhiễm trùng sau sinh. Ví dụ như nhiễm trùng vết mổ, tầng sinh môn hoặc đường tiết niệu.
• Mẹ có thể thấy đau vùng bụng dưới, sản dịch hôi, tiểu buốt hoặc vết mổ sưng đỏ. Đây là những dấu hiệu không nên chủ quan.
• Khi nghi nhiễm trùng, mẹ cần đi khám sớm. Bác sĩ sẽ đánh giá nguyên nhân và chỉ định điều trị an toàn cho mẹ đang cho con bú.
• Mẹ không nên tự mua kháng sinh. Một số thuốc cần được lựa chọn kỹ trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ.

Mẹ bị sốt có nên tiếp tục cho bé bú không?

Vẫn cho bé bú nếu mẹ đủ sức

• Nếu mẹ chỉ sốt nhẹ và vẫn tỉnh táo, mẹ có thể tiếp tục cho bé bú. Việc bú mẹ giúp bé được duy trì nguồn dinh dưỡng quen thuộc.
• Cho bé bú cũng giúp mẹ tránh ứ sữa. Điều này đặc biệt quan trọng nếu mẹ đang có dấu hiệu căng tức ngực.
• Mẹ nên chọn tư thế bú thoải mái. Có thể nằm nghiêng cho bú nếu mẹ quá mệt.
• Sau mỗi cữ bú, mẹ nên nghỉ ngơi. Không nên cố làm việc nhà trong thời gian đang sốt.

Vắt sữa nếu mẹ quá mệt

• Nếu mẹ quá mệt để cho bé bú trực tiếp, mẹ có thể vắt sữa. Sữa vắt cần được bảo quản đúng cách và dùng dụng cụ sạch.
• Người thân có thể hỗ trợ cho bé uống sữa mẹ đã vắt. Cách này giúp bé vẫn nhận được sữa mẹ.
• Việc vắt sữa cũng giúp duy trì nguồn sữa. Nếu bỏ bú quá lâu, lượng sữa có thể giảm.
• Mẹ không cần vắt kiệt nếu ngực không quá căng. Vắt vừa đủ giúp mẹ dễ chịu hơn.

Hỏi bác sĩ nếu phải dùng thuốc

• Khi mẹ sốt, việc dùng thuốc cần thận trọng. Mẹ nên nói rõ với bác sĩ rằng mình đang cho con bú.
• Nhiều loại thuốc có thể dùng được trong thời gian cho bú. Tuy nhiên, không phải thuốc nào cũng phù hợp.
• Mẹ không nên tự dùng thuốc hạ sốt, kháng sinh hoặc thuốc cảm phối hợp. Đặc biệt là khi bé còn nhỏ hoặc sinh non.
• Nếu cần tạm ngừng bú vì thuốc đặc biệt, mẹ nên hỏi thời gian ngừng cụ thể. Đồng thời, mẹ cần hỏi cách duy trì sữa trong giai đoạn này.

Cách chăm sóc mẹ bị sốt khi đang cho con bú

Uống đủ nước và ăn dễ tiêu

• Sốt khiến cơ thể mất nước nhiều hơn. Nếu mẹ thiếu nước, lượng sữa có thể giảm.
• Mẹ nên uống nước ấm, nước canh hoặc oresol theo hướng dẫn khi cần. Không nên uống quá nhiều cà phê hoặc nước ngọt.
• Bữa ăn nên mềm, ấm và dễ tiêu. Cháo, súp, canh thịt, rau củ và trái cây mềm là lựa chọn phù hợp.
• Không nên kiêng ăn quá mức. Cơ thể mẹ cần năng lượng để hồi phục và tạo sữa.

Nghỉ ngơi nhiều hơn

• Nghỉ ngơi là yếu tố rất quan trọng khi mẹ bị sốt. Mẹ nên ngủ khi bé ngủ hoặc nhờ người thân chăm bé.
• Cơ thể hồi phục tốt hơn khi mẹ giảm căng thẳng. Tinh thần ổn định cũng giúp phản xạ xuống sữa tốt hơn.
• Mẹ không nên cố làm việc nhà. Giai đoạn này, mẹ cần ưu tiên sức khỏe.
• Gia đình nên hỗ trợ mẹ thay tã, ru bé và chuẩn bị bữa ăn. Khi mẹ được chăm sóc tốt, bé cũng được hưởng lợi.

Giữ vệ sinh khi tiếp xúc với bé

• Nếu mẹ sốt do cảm cúm hoặc bệnh hô hấp, cần phòng lây cho bé. Mẹ nên rửa tay trước khi bế bé và trước khi cho bú.
• Mẹ nên đeo khẩu trang khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện gần bé. Khăn giấy đã dùng cần bỏ ngay vào thùng rác.
• Không nên hôn bé khi đang sốt, ho hoặc đau họng. Đây là cách giảm nguy cơ lây nhiễm đơn giản.
• Vùng ngực cần được vệ sinh nhẹ nhàng. Không cần rửa bằng chất sát khuẩn mạnh vì có thể gây khô da và kích ứng.

Khi nào mẹ bị sốt cần đi khám ngay?

Sốt cao hoặc kéo dài trên 24 giờ

• Nếu mẹ sốt cao hoặc sốt kéo dài trên 24 giờ, nên đi khám. Đặc biệt khi sốt kèm ớn lạnh, đau nhức nhiều hoặc mệt lả.
• Sốt kéo dài có thể liên quan đến nhiễm trùng. Mẹ cần được xác định nguyên nhân để điều trị đúng.
• Không nên chỉ uống thuốc hạ sốt nhiều lần mà không khám. Điều này có thể làm chậm phát hiện bệnh.
• Mẹ cũng nên đi khám nếu sốt tái lại nhiều lần. Đây có thể là dấu hiệu cơ thể chưa hồi phục hoàn toàn.

Ngực đau, đỏ, nóng hoặc nổi cục cứng

• Đây có thể là dấu hiệu tắc tia sữa hoặc viêm tuyến vú. Nếu xử lý muộn, mẹ có thể đau nhiều và giảm hiệu quả cho bú.
• Mẹ nên kiểm tra cả hai bên ngực. Chú ý vùng đau, đỏ hoặc có khối cứng.
• Nếu có mủ ở đầu ti hoặc đau tăng nhanh, cần đi khám. Một số trường hợp cần dùng thuốc theo chỉ định.
• Mẹ không nên massage quá mạnh. Tác động mạnh có thể làm mô ngực tổn thương hơn.

Bé bú kém hoặc có dấu hiệu bất thường

• Nếu bé bú kém, ngủ li bì, sốt hoặc quấy khóc bất thường, mẹ nên đưa bé đi khám. Trẻ nhỏ cần được theo dõi cẩn thận.
• Mẹ cũng cần chú ý số tã ướt của bé. Nếu bé tiểu ít, môi khô hoặc lừ đừ, có thể bé đang thiếu nước.
• Không nên tự dùng thuốc cho bé. Thuốc cho trẻ nhỏ cần đúng liều và đúng chỉ định.
• Khi cả mẹ và bé đều có triệu chứng, nên đi khám sớm. Việc xử lý đúng giúp tránh biến chứng không mong muốn.

Những sai lầm mẹ nên tránh khi bị sốt

Tự ý ngừng cho bú hoàn toàn

• Nhiều mẹ nghĩ rằng sốt là phải ngừng bú. Điều này không đúng trong đa số trường hợp thông thường.
• Ngừng bú đột ngột có thể khiến mẹ căng sữa. Tình trạng ứ sữa còn làm tăng nguy cơ tắc tia và viêm tuyến vú.
• Bé cũng dễ quấy khóc vì mất nguồn sữa quen thuộc. Điều này khiến mẹ thêm mệt.
• Nếu không chắc có nên cho bú không, mẹ nên hỏi bác sĩ. Không nên tự quyết định cai sữa trong lúc đang bệnh.

Tự mua thuốc khi đang cho con bú

• Không phải thuốc nào cũng phù hợp với mẹ đang cho bú. Một số thuốc có thể ảnh hưởng đến bé hoặc nguồn sữa.
• Mẹ cần đọc kỹ hướng dẫn và hỏi ý kiến chuyên môn. Đặc biệt là thuốc cảm cúm phối hợp, thuốc ngủ, kháng sinh và thuốc giảm đau mạnh.
• Khi đi khám, mẹ cần nói rõ tuổi của bé. Bé sinh non hoặc dưới 1 tháng tuổi cần thận trọng hơn.
• Dùng thuốc đúng giúp mẹ nhanh hồi phục. Đồng thời, bé vẫn được bú mẹ an toàn hơn.

Chườm nóng và massage ngực quá mạnh

• Khi đau ngực do tắc tia, nhiều mẹ massage rất mạnh. Cách này có thể làm mô ngực sưng đau hơn.
• Mẹ nên thao tác nhẹ nhàng. Nếu đau tăng, nên dừng lại và tìm hỗ trợ phù hợp.
• Không nên dùng các mẹo dân gian thiếu kiểm chứng. Một số cách có thể gây bỏng, kích ứng hoặc nhiễm trùng da.
• Nếu tình trạng không cải thiện, mẹ nên đi khám hoặc nhờ chuyên viên hỗ trợ. Xử lý đúng giúp mẹ bảo vệ nguồn sữa tốt hơn.

Chăm sóc mẹ và bé sau sinh khi mẹ bị sốt

Hỗ trợ mẹ nghỉ ngơi và phục hồi

• Gia đình nên giảm việc nhà cho mẹ trong giai đoạn bị sốt. Mẹ cần thời gian ngủ, ăn uống và hồi phục.
• Người thân có thể hỗ trợ thay tã, tắm bé và ru bé ngủ. Điều này giúp mẹ giữ sức.
• Mẹ cũng nên được theo dõi nhiệt độ thường xuyên. Nếu sốt không giảm, cần đi khám sớm.
• Sự hỗ trợ đúng lúc giúp mẹ bớt lo lắng. Tâm lý ổn định rất quan trọng trong giai đoạn sau sinh.

Theo dõi nguồn sữa và cữ bú của bé

• Khi mẹ sốt, lượng sữa có thể giảm tạm thời. Nguyên nhân thường do mẹ mệt, uống ít nước hoặc bé bú ít hơn.
• Mẹ nên duy trì cữ bú đều nếu có thể. Nếu bé bú kém, mẹ có thể vắt sữa để tránh ứ sữa.
• Cần theo dõi số tã ướt và cân nặng của bé. Đây là cách đánh giá bé có bú đủ không.
• Nếu bé bú ít kéo dài, mẹ nên xin tư vấn chuyên môn. Không nên để tình trạng này diễn ra lâu.

Sử dụng dịch vụ chăm sóc sau sinh khi cần

• Sau sinh, nhiều mẹ chưa có đủ sức để tự chăm sóc khi bị sốt. Việc có người hỗ trợ đúng cách sẽ giúp mẹ an tâm hơn.
• Gia đình có thể tham khảo dịch vụ chăm sóc mẹ và bé sau sinh để được hỗ trợ chăm mẹ, chăm bé, massage thư giãn và hướng dẫn xử lý các vấn đề thường gặp sau sinh.
• Dịch vụ phù hợp với mẹ sinh lần đầu hoặc mẹ ít người phụ giúp. Khi mẹ được chăm sóc tốt, bé cũng được chăm sóc khoa học hơn.
• Đây là giải pháp giúp giảm áp lực cho cả gia đình. Đặc biệt trong những ngày mẹ mệt, sốt hoặc đau nhức.

Kết luận

• Sữa mẹ khi mẹ bị sốt thường vẫn có thể cho bé bú nếu mẹ mắc bệnh thông thường và đủ sức chăm con. Mẹ cần uống đủ nước, nghỉ ngơi, giữ vệ sinh và dùng thuốc theo chỉ định.
• Nếu mẹ sốt cao, sốt kéo dài, đau ngực, nổi cục cứng hoặc bé có dấu hiệu bất thường, hãy đi khám sớm. Việc xử lý đúng sẽ giúp mẹ nhanh hồi phục, duy trì nguồn sữa và bảo vệ sức khỏe của bé.